Posts tonen met het label leiderschap. Alle posts tonen
Posts tonen met het label leiderschap. Alle posts tonen

zaterdag 3 juli 2010

Levenscyclus van Odbs Pierre Bayle

In mei 2007 trad ik  als directeur aan op de toenmalige Waaier.  Een van de zaken die je dan doet, is een inschatting maken van de organisatie. Zonder het werk van werknemers, oud werknemers en een ieder die zijn/ haar steentje heeft bij gedragen tot het welzijn van vele kinderen (en de verhalen van kinderen die er een prima tijd hebben gehad, komen regelmatig binnenwaaien via nieuwe ouders die zich aanmelden) te willen diskwalificeren: de school moest van heel ver komen (graag licht ik een en ander, mocht daar behoefte aan zijn, toe in een persoonlijk gesprek).

Ik vroeg de adjunct directeur René Bos een lifecycle assessment te ondergaan. In principe moest hij een vragenlijst invullen en er rolde een lifecycle assessment report uit. Niet voor de volle 100% accuraat, maar voldoende voor een redelijke indicatie. Hoe stond de school er voor?

Net als planten, mensen en ecosystemen hebben ook organisaties een levenscyclus. Je kunt patronen herkennen in de manier waarop een organisatie of onderneming zich ontwikkelt. De Amerikaanse management-denker en –adviseur Dr. Ichak Adizes onderscheid de volgende fasen:
Flirt, Peuter, Go-Go, Adolescentie, Bloei, Ouderdom, Aristocratie, Bureaucratie en Overlijden. Elke fase kent zijn eigen unieke valkuilen en uitdagingen. Adizes beschrijft daarnaast een aantal afwijkingen  die  kunnen leiden tot vroegtijdige neergang van de organisatie.


Uit de antwoorden van René volgde bovenstaand rapport.
De school zat in de adolescentie fase. Deze fase wordt gekenmerkt door conflict en inconsistentie, tussen de oprichter en de organisatie, tussen nieuwkomers en oudgedienden, tussen de verschillende doelen en systemen van de organisatie, en tussen de oprichter en de professionele manager. Als de organisatie niet in staat is om door te groeien naar de volgende fase, kunnen deze conflicten resulteren in een „scheiding‟ (bijv. tussen oprichter en organisatie). De drie belangrijkste uitdagingen in de Adolescentie-fase zijn: delegeren van autoriteit, verandering van leiderschap en verandering van doelen.

Om de stap te kunnen nemen naar de volgende fase in de levenscyclus  moet de veranderende manier van werken geïnstitutionaliseerd te worden in systemen, procedures, processen en beleid, om zo een stevige en professionele basis te creëren voor verdere groei.
De Adolescentie-fase is sterk naar binnen gekeerd en het beste moment om de professionalisering van de organisatie in te zetten is dan ook wanneer de bedrijfsvoering goed loopt en er voldoende energie en aandacht is om aan de slag te gaan met de interne organisatie. Dit proces kan gevestigde belangen en verworvenheden bedreigen en gaat daarom gepaard met veel conflict. Om zich voorbij de Adolescentie-fase te ontwikkelen moet de organisatie een verschuiving maken van kwantiteits- (meer, groter) naar kwaliteits-georiënteerde doelen (beter, slimmer).

Volgens het lifecycle assessment dat ik vanmiddag onderging, kwam naar voren dat de school, de organisatie in ' its prime' zit. We zijn er in de afgelopen 3 jaar in geslaagd weerstand te bieden tegen de valkuilen van de adolescentie periode. We zitten nu in de bloei periode.

Realisme gebiedt me te benadrukken dat we er dicht tegen aan zitten. Maar ook dat alle voorwaarden op dit moment aanwezig zijn om die bloeiperiode in te gaan.


















Zijn er valkuilen? Ja, natuurlijk! We starten komend schooljaar met 3 nieuwe, uiterst enthousiaste, gedreven, nieuwe leerkrachten. Dat gaat ongetwijfeld iets betekenen voor de groepsdynamica.

De Bloei-fase is de volwassen, optimale fase in de levenscyclus van de organisatie, waarin controle en flexibiliteit in balans blijven door voortdurende afstemming. Bloei is een proces,  de grootste uitdaging van deze fase is om de organisatie in Bloei te houden en het verouderingsproces dat leidt tot neergang te voorkomen. De organisatie wordt gestuurd door een heldere visie en een consistente set aan kernwaarden, welke het wat, het hoe en het waarom van de organisatie definiëren, alsook het wat niet, het hoe niet en het waarom niet. Besluiten worden niet meer door één persoon gedomineerd en besluitvormingsprocessen zijn geïnstitutionaliseerd in de organisatie.

Bloei-organisaties zijn creatief, maar niet op een willekeurige of spilzuchtige manier. Ze focussen op de klant, in ons geval op de leerling, maar onderwerpen zich niet aan elke gril of hype en balanceren zo korte-termijn opbrengsten met lange-termijn relaties. Beslissingen worden overdacht. Informatie-, communicatie- en andere systemen zijn op elkaar en op de missie van de organisatie afgestemd.
De Bloei-cultuur is er één van wederzijds respect en vertrouwen.

Nu de urgente problemen uit de vorige fasen grotendeels zijn opgelost, is er eindelijk tijd en aandacht om meer fundamentele zaken aan te pakken, zoals bijvoorbeeld opleiding en scholing. Als de organisatie niet investeert in het voortdurend zoeken naar evenwicht om in Bloei blijven, zwakt de groei af en begint de organisatie te verouderen, wat uiteindelijk kan leiden tot verstarring en neergang, gekenmerkt door zelfgenoegzaamheid, afnemende flexibiliteit, volgzaamheid in plaats van ondernemerschap en innovatie, behoudendheid en risico-mijdend gedrag, alsook ( in ons geval) een terugloop van de leerlingaantallen.


De theoretische onderbouwing van dit stuk is afkomstig van Realise!

maandag 28 juni 2010

Meer is in u

Het heeft bewogen, schreef Ida Gerhardt. En dat heeft het. We hebben een interessant jaar achter de rug. Onderstaand verhaal gaf mij ook dit schooljaar weer moed, rust en richting.

Een oude Hindoe meester werd moe van het geklaag van zijn leerling. Dus stuurde hij de leerling op een morgen om wat zout. De ongelukkige leerling kwam terug met het zout en kreeg de instructie een handvol zout in een glas met water te doen en het vervolgens op te drinken.
“Hoe smaakt het?” vroeg de meester. “Bitter, smerig,” spuwde de leerling.
De Hindoemeester vroeg toen om een handvol zout in de beek te gooien. De meester vroeg de leerling  uit de beek te drinken.
“Hoe smaakt het?” “Fris, lekker,”antwoordde de leerling.
“Proef je het zout?”
“Nee,”antwoordde de leerling.. De Hindoemeester bood de jongen zijn hand. “De pijn van het leven is puur zout; niet meer en niet minder. De hoeveelheid pijn in het leven verandert niet. Maar de hoeveelheid bitterheid die we proeven is afhankelijk van hoe we de pijn dragen. Wanneer je dus pijn hebt, lijdt, wees dan geen glas, word een beek, een rivier, een meer.

woensdag 23 juni 2010

Waar het om gaat.

Het gaat om de kinderen. 
Het gaat niet om jou, 
het gaat niet om mij.
Het gaat om ons.
Ik ben omdat wij zijn.
Jij bent omdat wij zijn.
Zij zijn omdat wij zijn.

zaterdag 19 juni 2010

Superman en de Veranderende Pannenkoek

Mijn dochter is haar juffrouw wiskunde helemaal zat. Ze vindt dat haar juf maar beter haar best moet doen om wiskunde helder te krijgen. Mijn zoon is zijn juffie Euritmie zat. Hij vindt dat zij niet voortdurend van die vreemde muziek moet opzetten tijdens de lessen. Het maakt hem springerig en dat is haar schuld! Mijn buurman is zijn baas zat. Hij krijgt nooit de waardering van hem, die hij verdient! Een deel van mijn mensen is mij zat. Ik communiceer helemaal niet goed! En ik heb soms moeite met de laag boven mij. Die zit te veel op planning en control.

Hee, ik ontwaar hier zowaar een SMP!
Een SuperManPatroon! (ja, directie dames, er bestaat ook een SWP!)

In het prille begin van mijn periode voor het directeurschap dacht ik dat iedereen er gelijk in had, als er werd geschopt tegen leidinggevenden. Tijdens mijn eerste klus als leerkracht deed ik daar ook van harte aan mee. Een kind van de jaren 70. Wat wil je? Carrière en ambitie waren, waar ik vandaan kwam, vreemde woorden. De directeur was toen nog een primus inter pares. Het onderwijs was als organisatie zo plat als een pannenkoek. En dan moest er ineens leiding worden gegeven? Ik vond het helemaal prima als jij je leidinggevende zat was, moest hij/ zij z'n best maar voor je doen! Als iemand leiding wilde geven, moest hij maar aantonen dat hij alles tot in de perfectie deed. Als een echte superman. Hij moest maar laten zien dat hij het waard was om ons te mogen leiden! Servant Leadership all the way! En zag je dat niet voor de volle 110 %, dan klopte het niet. :-) Was je het ergens niet volledig mee eens, deed je het gewoon niet!
Dit gevoel leeft nog bij veel mensen. Velen weten er te vertellen dat zij het beter kunnen dan degene die de verantwoordelijkheid van het leidinggeven aan een organisatie op zich neemt.
En ongetwijfeld valt er bij elke leidinggevende nog het een en ander te leren.

Maar het is ook reuze interessant  om eens stil te staan bij het fenomeen van het ontvangen van leiding. Want daar valt een boel te leren!
Ik denk dat de baas van mijn buurman Paul niet prettig functioneert als er voortdurend aan zijn poten wordt gezaagd. Op het moment dat het zagen ophoudt en Paul 'gewoon' het werk doet waarvoor  hij is aangesteld, verandert de houding van zijn baas op slag.

Het onderwijs is al een poos geen platte organisatie meer. Het onderwijs is tevens opgeschoven van een werkveld waar het sociaal-emotionele voornamelijk de boventoon voerde, naar een werkveld waar gevraagd wordt om prestaties te leveren, op elk niveau.
Heb je iets nodig van je leidinggevende om tot die prestaties te kunnen komen, vraag daar om! Heb je controle nodig? Vraag er om en bespreek samen hoe die controle er dan uit gaat zien. Heb je meer ruimte nodig? Vraag erom en bespreek hoe jij kan laten zien dat je die vrijheid aan kan. Heb je meer complimenten nodig? Vraag erom en deel er wat vaker ook een vanuit het hart uit. Wil je verantwoordelijkheid? Vraag erom en spreek af hoe jij kan laten zien dat je die verantwoordelijkheid waar maakt.
Soms krijg je niet wat je denkt nodig te hebben. Als het je dan niet lukt om respect voor de organisatie en voor je leidinggevende op te brengen, zit er echt maar een ding op: zoek een andere functie, onder een andere leidinggevende.
-met dank aan Caroline Fransen

dinsdag 15 juni 2010

Vertel me

wat is het dat je van plan bent te doen met je ene wilde en kostbare leven? -Mary Olive

zondag 13 juni 2010

dinsdag 25 mei 2010

Hoge verwachtingen!

Viktor Frankl schreef een aangrijpende klassieker: De zin van het bestaan.Hij beschrijft zijn kijk op het leven: de mens streeft er naar een hogere, definitieve betekenis te geven aan zijn leven.



De verbinding met onderstaand filmpje van Sir Ken is makkelijk te leggen.

woensdag 25 maart 2009

vrijdag 20 maart 2009

Verlicht de geest

'Godsdienstles in het openbaar onderwijs: Een heidens karwei? Een kamermeerderheid van CDA, PvdA en ChristenUnie wil structureel geld voor godsdienstig en humanistisch vormingsonderwijs op openbare basisscholen. Al in 2007 bracht de onderwijsraad het advies De verbindende schoolcultuur uit, waarin wordt gesteld dat actief levensbeschouwelijk onderwijs kan bijdragen aan het omgaan met culturele verschillen en een zogenaamd wij-gevoel kan creëren. Dient er dus op openbare scholen godsdienstonderwijs gegeven te worden? En zo ja, onder welke voorwaarden? LUX bezoekt een zwarte en een witte openbare basisschool en laat zien hoe zij omgaan met de levensbeschouwelijke vorming. Op de witte Willemsparkschool in Amsterdam leidt de charismatische Samuel Ferdinandus de kinderen binnen in de wondere wereld van religie. 'De meeste kinderen weten nauwelijks iets van religie en zitten boordevol vooroordelen,' zegt hij. Dat komt volgens hem door de ouders. 'Veel ouders hebben religie vaarwel gezegd, maar ze zijn wel zoekende, zeker voor hun kinderen.' Op Duo2002, een zwarte openbare basisschool in Rotterdam, hebben veel kinderen een islamitische achtergrond. Al zo'n twintig jaar werd er facultatief islamitisch godsdienstonderwijs gegeven, tot de school twee jaar geleden is overgestapt op lessen wereldreligies voor alle kinderen. Het merendeel van de ouders juicht dit toe. Docente Emine Elmaagac: 'Ik ben zeer gemotiveerd om dit te doen. Wij kennen elkaar niet in deze stad en daarom hebben we geen respect voor elkaar. Dat moet anders.'

Onze eigen college van bestuur, beleidsadviseurs van Boor, een deel van het bovenschoolsmanagement, een collega van de openbare basisschool Duo 2002 zomaar te zien in het programma Lux van de Ikon.

Complimenten overigens voor de mensen van Duo 2002. Volgens mij doen ze uitermate goed werk, hoewel ik persoonlijk wat kanttekeningen heb.
Van deze ontwikkeling binnen mijn eigen bestuur was ik overigens niet op de hoogte.

Klik voor het programma

vrijdag 30 januari 2009

regel # 6

Vrij naar The art of possibility:
Tijdens een directeurenoverleg stapt er een man de vergaderruimte binnen. Slaat een stapel papieren op tafel, kijkt woedend rond. De voorzitter roept hem even bij zich en zegt:'Denk aan regel nummer 6.' Waarop de man snel tot zichzelf komt, diep adem haalt, antwoordt: 'Ja, natuurlijk, je hebt gelijk'. en de vergaderruimte verlaat. Dit tafereel herhaalt zich een maand later (bij een volgend directieoverleg)nog eens. Wederom spreekt de voorzitter de man toe: 'Denk aan regel nummer 6'. De man verlaat, weer redelijk tot zichzelf gekomen, de vergaderruimte. De overige directeuren complimenteren de voorzitter over zijn optreden. En er is de vraag wat die regel 6 toch inhoudt. De directeur glimlacht en antwoordt dat regel nummer 6 betekent: neem jezelf niet zo verdomde serieus!
'Geweldig, roept een van de aanwezigen. En wat zijn dan de regels 1 t/m 5?'
'Die zijn er niet, antwoordt de voorzitter. Er bestaat slechts regel nummer 6.'


<klik>

woensdag 21 januari 2009

Draag bij



Kreeg een paar jaar geleden een aardig boek in handen: The art of possibility. Ligt deze week weer op mijn nachtkastje. Het prettigst van dit boekje vind ik de uitnodiging van de schrijver om uit 'goed/ slecht denken' te stappen en de focus te verleggen naar de vraag: "heb ik bijgedragen?"
Het antwoord op die vraag zal bijna altijd zijn: Ja! Ook als ik me afvraag of anderen een bijdrage zijn geweest. Over het algemeen zal het antwoord zijn: Ja! Het is de uitnodiging om uit de angstige vragen te stappen van: 'Is het genoeg?' èn 'Word ik aardig gevonden om wie ik ben en wat ik voor elkaar krijg?'

Draag bij...

donderdag 8 januari 2009

volhouden

Opdenkend met de blog van 5 januari een reactie van Jacqueline ter Brake:

Hoe zorg je ervoor dat je de veranderingen:

Dus:
+ Wat moet er dit jaar anders worden ten op zichte van vorig jaar?
+ Welke nieuwe verbindingen gaan we aan?
+ Hoe leren we dit jaar anders?

ook volhoudt? Oude patronen zijn als een automatische piloot, ze zorgen altijd weer dat je op (de oude) koers terugkomt.
Maw. hoe leer jij dit jaar anders? Hoe zorg jij dat een nieuw patroon (in de vorm van bijv. nieuwe ideeën, nieuwe manier van met elkaar omgaan, nieuwe manier in lesgeven, nieuwe verbindingen) de (nieuwe) automatische piloot gaat worden.

+ Zie de vernieuwing voor je (letterlijk)
+ Zorg voor een positieve emotie, een positieve betrokkenheid bij deze vernieuwing
+ Geloof erin door er positief over te denken en te spreken
+ Drie maal daags herhalen, heeellllll langgggggg. (bloembollen hebben ook een incubatietijd waarin groei plaatsvindt, zonder dat men het ziet!)


Dank je Jacqueline!

dinsdag 6 januari 2009

Crooswijk Academie

Co-creatie vind ik de prettigste vorm van bouwen aan de toekomst.
Gisteren stond de fundering van het filosofiecafé De Waaier, vanochtend gloorde het Praathuis Pierre Bayle aan de einder, morgen rijst de Crooswijk Academie in volle glorie.

maandag 5 januari 2009

Visie


Als je weet dat de toekomst die je krijgt, de toekomst is die je creëert, is het interessant een beeld te hebben van een bepaalde toekomst die afwijkt van het verleden.

Dus:
+ Wat moet er dit jaar anders worden ten op zichte van vorig jaar?
+ Welke nieuwe verbindingen gaan we aan?
+ Hoe leren we dit jaar anders?

(met dank aan Jack Ricchiuto)

vrijdag 2 januari 2009

Dit jaar als een Phoenix uit de as

(foto: rtv rijnmond)

Hier een radioverslag rond de brand: (klik hier)

In de nieuwjaarsnacht is ons voormalig kleutergebouw in as gelegd. Hoewel het gebouw dit schooljaar is overgedragen aan Noen, een Islamitische basisschool, is de pijn niet minder. Hier lag verleden van een deel van de Waaier en dat wordt binnenkort met de grond gelijk gemaakt. De overeenkomst met wat de wijkbewoners de afgelopen jaren hebben beleefd is navenant.



Dit gebeurt dan een half jaar voor we een totaal nieuw gebouw betreden. Een gebouw waarbinnen onze plannen voor het onderwijs in Crooswijk verder vorm gegeven kunnen worden. Een gebouw van waaruit we de wijk in gaan. Een gebouw waar de wijkbewoners een plek krijgen. Een gebouw van waaruit onze leerlingen samen een eigen plek vinden binnen onze samenleving.



Mijn sympathie gaat uit naar de directie, de leerkrachten,leerlingen en hun ouders van Noen. Dit moet geen prettig begin zijn van het nieuwe jaar. Hoewel ik weet dat er voldoende partijen klaar staan om deze school ter wille te zijn. Ed stond druk te telefoneren vanochtend. "6 lokalen verloren en alle leermidelen." Nog triester, als dat al kan, vond ik het relaas van een juffrouw van Noen. Zij had in het kader van een project veel persoonlijke spullen meegenomen naar school. Onder andere wat spullen van haar overleden moeder. Alles in de as.



Toch voel ik hier een dwingende symboliek. De basis van de Waaier aan de Rusthoflaan is in vlammen opgegaan. Nieuwe mogelijkheden dienen zich aan. Als een Phoenix uit de as, als Openbare Daltonbasisschool Pierre Bayle.

donderdag 1 januari 2009

Een goed 2009!!!

Zum Neuen Jahr

Wir
wollen
glauben an
ein langes Jahr
das uns
gegeben ist, neu, unberührt,
voll nie gewesener Dinge,
voll nie getaner Arbeit, voll
Aufgabe, Anspruch und Zumutung.
wir wollen sehen, dass wir´s nehmen
lernen,
ohne allzuviel fallen zu lassen von dem,
was es zu vergeben hat,
an die, die Notwendiges, Ernstes und Grosses
von ihm verlangen

Rainer Maria Rilke

donderdag 18 december 2008

Kerstvakantie and beyond



Na een interessant half jaar nu een welverdiende vakantie. Vanaf 5 januari gaan we er weer stevig tegenaan. Uitdagingen genoeg!!!

Ik dank een ieder voor zijn/haar bijdrage aan onze school.
Fijne dagen, een goed uiteinde en een fantastisch 2009

zondag 16 november 2008

Wat brengt jou naar de tafel?



Want als je daar bent, zul je mee moeten doen in het te weeg brengen van de verandering die jij en ik willen zien. Hoop is de uitnodiging tot actie. Actie is het domein van hen die zichzelf in staat achten tot...
Wat brengt jou naar de tafel? En hoe laat je dat de andere tafelgenoten weten?

zondag 28 september 2008

Flink wat werk verzet!!!














9/10 van goed onderwijs zit in de aanmoediging

Vrij naar Anatole France

maandag 22 september 2008

Lastig
















Een mooie paradox vind ik dat je, van zaken waar jij je aan ergert, veel over jezelf kunt leren. Ze bieden je in ieder geval de gelegenheid om eens goed naar jezelf te kijken.
En juist op het moment dat ik dit schrijf, word ik geroepen door een ambulante leerkracht. Ik ben nodig in een klas. Een leerling gaat daar ver over de schreef. Hij is verontwaardigd en gooit zijn spullen naar het hoofd van de juf. Natuurlijk gaat dit veel te ver, maar ik ben zelf ook druk aan het werk....en de juf moet weg, naar de zwemles.
Dus ik haal diep adem, tover een welgemeende glimlach op mijn gezicht en kom in actie.
De leerling zit nu rustig in mijn kantoor. Hij werkt, ik werk weer en over 10 minuten heb ik een afspraak met de zorgcoördinator. Deze leerling staat nu niet op de agenda, maar ik zet hem er toch maar even bij.
Ondertussen liggen zijn klasgenootjes in het zwembad. De ambulante leerkracht probeert de diverse 06 nummers die achter de naam van de leerling op de lijst staan. De ergenis is weg, was al weg toen ik de klas binnenstapte.
De zorgcoördinator komt binnen, deze leerling moet dan toch even elders worden geparkeerd. Een volgend lastig moment. Hoe ga je hier mee om? Telkenmale een welgemeende glimlach komt te gemoet aan wat dit knulletje nodig heeft. Het grensoverschrijdende gedrag wordt gevoed door onveilige situaties waar hij thuis en op straat keer op keer mee wordt geconfronteerd. Lukt het me om die glimlach morgen weer te voorschijn te halen en overmorgen weer?


Pema Chodron vertel hierover.
(met dank aan www.lifehacking.nl)